Albisteak

EFSAk duela gutxi egin du balioespen bat Europako elikagai, pentsu eta prozesatu gabeko hazien 13.164 laginen inguruan, eta honako hauek dira balioespen horren ondorioak:

• Nibalenolaren batez besteko kontzentrazio handienak honako hauetan atzeman ziren: oloa, artoa, garagarra, garia, eta produktu eratorriak.
• Laboreek eta laborez egindako elikagaiek areagotzen dute mikotoxina horiekiko esposizioa gizakien artean; Bereziki, opilgintzako produktuek, hazia ehotzetik eratorritako produktuek, pastak, gozogintza finak eta gosarietarako laboreek.
• Animalien esposizio-bide nagusia hazien eta produktu eratorrien ingesta da.
• Mikotoxina honen toxikozinetikari buruzko informazioa oso mugatua da. Beste alde batetik, ebidentzien arabera, nivalenola ez da genotoxikoa, baina bada immunotoxikoa eta hematotoxikoa.
• Panelak honako TDI (Eguneko Ingesta Toleragarria) hau ezarri du: 1,2 µg/gorputz-pisuaren kg/egun.
• Zenbatetsitako esposizio kronikoa oinarri hartuta, ez dago arriskurik giza osasunerako.
• Animaliei dagokienez, txerri-aziendarentzako eta hegaztientzako afekzioa baino ezin izan da zenbatetsi, eta atzeman da espezie horientzako arriskua txikia dela.

Iritzia: Nivalenola

Animaliak elikatzeko gehigarrien eta produktuen EFSAko adituen panelak (FEEDAP) dio L-zistina gehigarria eraginkorra dela, animalia espezie guztientzat sufrea duten aminoazidoen betekizunak zati batean betetzen baititu.

Europako Batzordeak hala eskatuta, FEEDAPek zientzia-irizpena eman du animalia espezie guztientzako L-zistinaren inguruan.

Honako hauek dira irizpenaren ondorio nagusiak:

• L-zistina aminoazidoa segurua da animalia espezie guztientzat, baldin eta sufrea duten aminoazidoetarako betekizunak errespetatu egiten badira.
• Segurua izateko, dietari gehitu ahal zaion gehienezko L-zistina kopurua sufrea duten beste aminoazido batzuen kopuruaren araberakoa izango da.
• Gehitutako L-zistina ez da animalien ehunetan metatzen; izan ere, gorputzeko proteinei gehitzen zaizkie edo metabolizatu eta iraitzi egiten dira.
• Gehigarriak ez du substantzia toxikologikorik. Hortaz, animalientzako elikagaietan L-zistina erabiltzea ez da arriskutsua kontsumitzaileen segurtasunerako.
• Zentzuzkoa litzateke onartzea azalaren, begien eta arnas-traktuaren esposizioa arriskutsua dela; izan ere, EFSAren arabera, nahiko daturik ezean, L-zistina narritagarritzat jo behar da azal, begi eta muki- mintzetarako, bai eta azal- sentsibilizatzaile posibletzat ere.
• Azkenik, L-zistina aminoazidoa pentsuetan gehigarri gisa erabiltzea ez da arriskutsua ingurumenarentzat.

Zientzia-iritzia: L-zistina

EBk erabaki du merkaturik baztertzea pentsuetarako 1.200 gehigarri inguru, substantzia aromatizatzaile eta zaporetzaile gisa zehaztutakoak. Salbuespena izan dira animalia-espezie jakin batzuekin edo animalia-espezieen kategoria jakin batzuekin erabiltzeko baimen-eskaerak aurkeztu dituzten gehigarriak.

Erabaki hori Europar Batzordea (EB) egiten ari den berrikuste-prozesuaren baitan hartu da; zehazki, animalia-elikaduran erabiltzen diren gehigarriak aztertzen ari dira, bermatze aldera horiek modu seguruan eta egokian erabiltzen direla.

Horretarako, EB 1831/2003 Araudiak ezarritako prozedura erabiltzen ari da. Araudi horrek araupetzen du animalien elikaduran gehigarriak erabiltzea eta baimena emateko arrazoiak eta prozedurak. Zehazki, 10. artikuluan xedatzen dira ezarpenok (baimendutako gehigarriak berrikusi beharra ezartzen du).

Bk 2013ko martxoaren 14ko 230/2013 zenbakiko Exekuzio Araudiaren bidez eman du “substantzia aromatizatzaileak eta zaporetzaileak” taldeko pentsuetako gehigarri batzuk baztertzeari buruzko erabakiaren berri. Baimendu gabeko 1.200 gehigarriak aipatutako araudiaren eranskinean zehazten dira.

Eusko Jaurlaritzako Garapen Ekonomikoa eta Berrikuntza Sailak duela gutxi argitaratu du pentsuen etiketatuari buruzko gidaliburuaren bertsio berria. Horretarako, pentsuak merkaturatzeari eta erabiltzeari buruzko 767/2009 Araudian oinarritu da.

Bertsio horretan legedia berriko baldintzak sartu dira, bai eta aipatutako araudiari eragiten dioten berrikuntzak ere. Halaber, enpresek etiketen autoebaluaziorako erabil dezaketen checklistaren bertsio berria ere gehitu da.

Azkenik, bertsio horrek eguneratu egin du 767/2009 araudiaren interpretazio edo aplikazioaren inguruko galderei emandako erantzunen atala (05 kapitulua). 05 kapituluan biltzen diren erreferentziak MAGRAMAren animalien elikaduraren arloko Koordinaziorako Batzorde Nazionalak egindako Dokumentutik hartu dira (2012ko urriaren 9a).

Gidaliburua: pentsuen etiketatua (2013ko otsaila)